Portret

Greta Thunberg. Nastolatka na froncie ekowojny

  • autor
  • Jonathan Watts
Pewnego dnia piętnastoletnia Greta Thunberg nie poszła do szkoły, usiadła przed szwedzkim parlamentem i niechcący zapoczątkowała globalny ruch.
rysunki Rafał Piekarski

Kiedy w sierpniu ubiegłego roku Greta Thunberg rozpoczęła strajk szkolny na rzecz klimatu przed budynkiem szwedzkiego parlamentu, sprawiała wrażenie kruchej i samotnej. Rodzice starali się ją od tego odwieść. Koledzy i koleżanki z klasy odrzucili propozycję, by do niej dołączyć. Przechodnie na widok nieznanej wówczas piętnastolatki, siedzącej na kocich łbach z ręcznie namalowanym transparentem, wyrażali współczucie i wpadali w zakłopotanie.

Osiem miesięcy później sytuacja przedstawia się zupełnie inaczej. Nastolatka z warkoczami jest fetowana na całym świecie jako wzór zdecydowania, źródło inspiracji i motor napędowy pozytywnych działań. Prezydenci państw i dyrektorzy korporacji ustawiają się w kolejce, by w cztery oczy odebrać od niej swoją porcję cierpkich słów. Jej transparentSkolstrejk för klimatet(„strajk szkolny na rzecz klimatu”) przełożono na dziesiątki języków. I co w tym wszystkim najbardziej niezwykłe, ta samotniczka zdecydowanie nie jest już osamotniona.

15 marca bieżącego roku wróci na bruk przed parlamentem (jak w niemal każdy piątek, czy to słońce, czy deszcz, czy mróz i śnieg) jako twarz ogromnego i stale zyskującego sympatyków ruchu. Piątkowy ogólnoświatowy strajk klimatyczny zapowiada się na jeden z największych protestów na rzecz ochrony środowiska w historii. Thunberg jest wyraźnie podekscytowana jego perspektywą.

– To niesamowite – mówi. – Bierze w nim udział ponad siedemdziesiąt krajów i ponad siedemset miast, a to nie koniec. Chętnych bardzo szybko przybywa. To absolutnie wspaniałe.

 


przed rokiemnie sposób było sobie tego wyobrazić. Thunberg była wówczas drobną, niezwykle zamkniętą w sobie dziewczyną, która nic nie znaczyła. Wstawała o szóstej rano, by przygotować się do szkoły, i wracała do domu o trzeciej po południu. – W sumie nic się w moim życiu nie działo – wspomina. – Zawsze byłam tą dziewczyną z tyłu klasy, która się nie odzywa. Sądziłam, że nie mogę nic zrobić, bo jestem za mała.

Greta nigdy nie była w pełni taka jak inne dzieci. Jej matka, Malena Ernman, to jedna z najsłynniejszych śpiewaczek operowych w Szwecji. Jej ojciec, Svante Thunberg, jest aktorem i autorem książek (imię otrzymał na cześć Svantego Arrheniusa, laureata Nagrody Nobla, który w 1896 roku jako pierwszy obliczył, w jaki sposób emisja dwutlenku węgla może doprowadzić do efektu cieplarnianego). Greta jest wyjątkowo inteligentna. Cztery lata temu zdiagnozowano u niej zespół Aspergera.

– Za dużo myślę. Niektórzy ludzie potrafią pewne rzeczy odpuścić, ale ja nie, zwłaszcza jeśli coś mnie niepokoi albo smuci. Pamiętam, że gdy byłam młodsza, nauczyciele puszczali nam w szkole filmy o plastiku w morzu, niedźwiedziach polarnych, które umierają z głodu, i tak dalej. Cały czas na nich płakałam. Koledzy i koleżanki z klasy przejmowali się tymi sprawami podczas oglądania, ale gdy film się kończył, zaczynali myśleć o czymś innym. Ja nie byłam w stanie tego robić. Te wszystkie obrazy tkwiły mi w głowie.

Zaakceptowała to w końcu jako część swojej osobowości. Coś, co dawniej było źródłem obezwładniającej depresji, przekuła w siłę dostarczającą jej motywacji.

Kiedy w wieku bodaj ośmiu lat po raz pierwszy usłyszała o zmianie klimatu, była zaszokowana, że dorośli, jak się wydaje, nie podchodzą do tej kwestii poważnie. Nie był to jedyny, ale znaczący powód tego, że kilka lat później wpadła w depresję.

– Ciągle o tym myślałam i zastanawiałam się tylko, czy jest przede mną jakaś przyszłość. Dusiłam to w sobie, bo nie jestem zbyt wielką gadułą, ale nie było to zdrowe. Wpadłam w głęboką depresję i przestałam chodzić do …

Zarejestruj się, by przez miesiąc czytać Pismo bez ograniczeń.

Liczba artykułów dostępnych w całości bez logowania się w naszym serwisie: 0 z 0

Zarejestruj się

Artykuł ukazał się 11 marca 2019 roku na theguardian.com. Copyright Guardian News & Media Ltd 2019.

FreshMail.pl