Twój dostęp nie jest aktywny. Skorzystaj z oferty i zapewnij sobie dostęp do wszystkich treści.


Czytaj i słuchaj bez ograniczeń. Zaloguj się lub skorzystaj z naszej oferty

Felieton

Nobel dla Annie Ernaux. Balansując między prozą a esejem

Trudno mi się odnieść do twórczości tegorocznej noblistki, Annie Ernaux, gdyż w Polsce znamy tylko powieść Lata w przekładzie Magdaleny Budzińskiej i Krzysztofa Jarosza, wydaną w bieżącym roku przez wydawnictwo Czarne, oraz mikropowieść Miejsce, przełożoną przez Iwonę Badowską dla Państwowego Instytutu Wydawniczego w 1989 roku.

Lata dają reprezentatywną próbkę stylu Ernaux, a na pewno tematów, które są dla niej ważne i z którymi mogłam się utożsamiać podczas lektury, mimo że narratorka opowiada o swoim życiu we Francji przez kilka dekad, poczynając od końca drugiej wojny światowej, który to czas bardzo się różni od podobnego okresu w Polsce.

rys. Niklas Elmehed, Szwedzka Królewska Akademia

Wątki osobiste, poczucie zagubienia dziewczyny, następnie kobiety, która wchodzi w dorosłość, przeżywa lata swojego życia i swojego pokolenia w bardzo zmieniającym się środowisku – rewolucja seksualna, rewolucja w ładzie społecznym, których jest i świadkiem, i podmiotem – są, jeśli zdejmiemy francuską scenografię, uniwersalne.

Proza Ernaux wyszła daleko poza kraje frankofońskie i jest tak chętnie przekładana na inne języki, bo udało jej się opisać doświadczenie, w którym znajdują się młode osoby, a zwłaszcza młode kobiety. Bardzo dobrze pokazuje moment, w którym wchodzą one w rzeczywistość, ścierają się z tym, co prywatne i co publiczne, ale też po raz pierwszy zdają sobie sprawę z upływającego czasu, czyli z tego, o czym nie myślimy, gdy jesteśmy młodzi, a potem dostrzegamy, że odkładanie życia na później nie istnieje, że życie jest tu i teraz. Rozpięcie między przeszłością a przyszłością noblistka świetnie uchwyciła w Latach: jak nasze życie toczy się między tymi dwoma biegunami i jak sobie z tym radzimy. Lub nie.

Ten Nobel to też dostrzeżenie gatunku, którego Ernaux jest w literaturze współczesnej jedną z czołowych przedstawicielek, a mianowicie wynoszenia osobistego doświadczenia na poziom balansujący między prozą a esejem, czyli zestawiania swojego życia i doświadczeń, z tym, co publiczne – i to z wielkim talentem literackim.


Masz przed sobą otwartą treść, którą udostępniamy w ramach promocji „Pisma”. Odkryj pozostałe treści z magazynu, także w wersji audio. Jeśli nie masz prenumeraty – zarejestruj się i wykup dostęp.

Pismo 10/2022 już dostępne

Newsletter

Pismo na bieżąco

Nie przegap najnowszego numeru Pisma i dodatkowych treści, jakie co miesiąc publikujemy online. Zapisz się na newsletter. Poinformujemy Cię o najnowszym numerze, podcastach i dodatkowych treściach w serwisie.

* pola obowiązkowe

SUBMIT

SPRAWDŹ SWOJĄ SKRZYNKĘ E-MAIL I POTWIERDŹ ZAPIS NA NEWSLETTER.

DZIĘKUJEMY! WKRÓTCE OTRZYMASZ NAJNOWSZE WYDANIE NASZEGO NEWSLETTERA.

Twoja rezygnacja z newslettera została zapisana.

WYŁĄCZNIE DLA OSÓB Z AKTYWNYM DOSTĘPEM ONLINE.

Zaloguj

ABY SIĘ ZAPISAĆ MUSISZ MIEĆ WYKUPIONY DOSTĘP ONLINE.

Sprawdź ofertę

-

-

-

  • -
ZAPISZ
USTAW PRĘDKOŚĆ ODTWARZANIA
0,75X
1,00X
1,25X
1,50X
00:00
50:00