Twój dostęp nie jest aktywny. Skorzystaj z oferty i zapewnij sobie dostęp do wszystkich treści.


Czytaj i słuchaj bez ograniczeń. Zaloguj się lub skorzystaj z naszej oferty

À propos

À propos relacji

POSŁUCHAJ
Kolaż a propos relacji międzyludzkich.

Podobno w tak silnie zglobalizowanej rzeczywistości, jak obecna, każdy z nas może dotrzeć do dowolnej osoby na świecie w zaledwie sześciu krokach. Nasze siatki znajomych, rozprzestrzeniające się na znajomych znajomych do szóstego podania ręki, obejmują całą populację. Jak podkreśla jednak Natalia Hatalska w książce Wiek paradoksów, „jesteśmy obecnie najbardziej połączeni w historii ludzkości, a jednocześnie najbardziej samotni”.

Ten paradoks najtrafniej ujął w swojej klasycznej już książce socjolog David Riesman. Samotny tłum po raz pierwszy ukazał się w 1950 roku (po polsku w 1971) i jest to przykład tej lektury, która z biegiem lat, po ponad siedmiu dekadach, tylko zyskała na aktualności. Riesman opisuje postępującą degradację więzi społecznych, przyglądając się stosunkowi konkretnych społeczeństw i kultur do procesu oddziaływania wspólnoty na jednostkę. Wprowadzone zaś przez Riesmana pojęcia zewnątrz- i wewnątrzsterowności posłużyły psychologom do określenia i rozróżnienia typów kondycji charakterystycznych dla współczesnego człowieka. Jeśli chcecie więc spojrzeć na nasze relacje z otoczeniem przez pryzmat XX-wiecznej choroby nadmiernego indywidualizmu, z całych sił polecam lekturę Samotnego tłumu.

Remedium na postępującą indywidualizację i osłabienie międzyludzkich relacji może być jednak pogłębianie swojej samoświadomości, w tym empatii i uważności na innych ludzi. W tym kontekście polecam książkę Psychowzroczność profesora psychiatrii, Daniela J. Siegela, która zachęca do przyglądania się swoim procesom i kalkom myślowym po to, by bardziej świadomie kształtować swoje relacje z sobą i resztą świata.

Kolaż a propos relacji z parą trzymającą się za rękę.

Nasze relacje ze światem są jednak w dużej mierze kształtowane przez kwestie tożsamościowe, rasowe i klasowe. I tak, z tożsamością Żydówki, osoby pochodzącej z klasy robotniczej, kobiety odmawiającej definiowania się poprzez relacje z mężczyznami, a do tego – co wbrew pozorom szczególnie trudne – córki, rozlicza się w swojej poruszającej książce Przywiązania Vivian Gornick. Obok tej osobistej, przenikliwej opowieści o relacji matki i córki, polecam też lektury, które w podobny sposób przyglądają się relacji syna i matki oraz syna i ojca. O tym pierwszym typie więzi wzruszającą powieść epistolarną Wspaniali jesteśmy tylko przez chwilę napisał poeta i eseista amerykańsko-wietnamskiego pochodzenia, Ocean Vuong. Męskie relacje, również wiążąc ze sobą wątki autobiograficzne i tożsamościowe, opowiada z kolei w swoich wstrząsających książkach Édouard Louis. Historia przemocy oraz Kto zabił mojego ojca to przede wszystkim opowieści o tym, co się dzieje z człowiekiem, który doświadcza krzywdy, zarówno od obcych, jak i najbliższych. W równie poruszający sposób o podobnych doświadczeniach pisze mistrz (i profesor) Louisa, Didier Eribon, w słynnym Powrocie do Reims. Obaj pisarze podejmują wątki relacji rodzinnych, homofobii i biedy jako czynników kładących się cieniem na ich biografiach.

O szczególnym rodzaju więzi – więzi matki z dzieckiem z niepełnosprawnością – opowiada z kolei Magdalena Moskal w ujmującym eseju Emil i my. Monolog wielodzietnej matki. Tekst Moskal wychodzi daleko poza ramy osobistej opowieści o wychowywaniu trójki dzieci, w tym jednego z niepełnosprawnością. Jest to historia systemowych niedopatrzeń, państwowej przemocy w miejsce pomocy oraz naszej swojskiej i wiecznie obecnej społecznej ksenofobii. A do tego – mimo wszystko – niezachwianej miłości. Jeśli więc w tym relacyjnym galimatiasie szukacie czegoś, co pozwoli Wam utrzymać (lub odzyskać) wiarę w miłość, obejrzyjcie też film dokumentalny Nie opuszczaj mnie w reżyserii Jin Mo-younga. To rozczulająca, emanująca bliskością historia żyjącego razem 76 lat małżeństwa z Korei Południowej. Mimo licznych meandrów, obecnych w tym jakże skomplikowanym obszarze międzyludzkich związków, jeśli miałabym wybrać jedną ilustrację dla słowa „relacje”, wybrałabym właśnie ten obrazek: patrzących na siebie 98-letniego Jo Byeong-mana i 89-letnią Kang Kye-yeol. Jako symbol tego, co w relacjach najważniejsze.

rysunki Ewelina Karpowiak


Podcastu À propos, który jest rozwiniętą wersją felietonu, możesz słuchać w kanale „Pismo do słuchania”. Publikujemy tu wybrane nagrania tekstów z miesięcznika, poezję, podcasty z cyklu Premiera PismaJak naprawić przyszłość?, prowadzony przez Barbarę Sowę, Wiersz na poniedziałek autorstwa Magdaleny Kicińskiej oraz Śledztwo Pisma.

Znajdziesz nas również w swoich ulubionych aplikacjach podcastowych:

 Google Podcasts

 Spotify

 Apple Podcasts

 Lecton

 Audioteka

 Soundcloud

Grafika kierująca do spisu treści grudniowego numeru Pisma.

Newsletter

Pismo na bieżąco

Nie przegap najnowszego numeru Pisma i dodatkowych treści, jakie co miesiąc publikujemy online. Zapisz się na newsletter. Poinformujemy Cię o najnowszym numerze, podcastach i dodatkowych treściach w serwisie.

* pola obowiązkowe

SUBMIT

SPRAWDŹ SWOJĄ SKRZYNKĘ E-MAIL I POTWIERDŹ ZAPIS NA NEWSLETTER.

DZIĘKUJEMY! WKRÓTCE OTRZYMASZ NAJNOWSZE WYDANIE NASZEGO NEWSLETTERA.

Twoja rezygnacja z newslettera została zapisana.

WYŁĄCZNIE DLA OSÓB Z AKTYWNYM DOSTĘPEM ONLINE.

Zaloguj

ABY SIĘ ZAPISAĆ MUSISZ MIEĆ WYKUPIONY DOSTĘP ONLINE.

Sprawdź ofertę

DZIĘKUJEMY! WKRÓTCE OSOBA OTRZYMA DOSTĘP DO MATERIAŁU PISMA.

Newsletter

Pismo na bieżąco

Nie przegap najnowszego numeru Pisma i dodatkowych treści, jakie co miesiąc publikujemy online. Zapisz się na newsletter. Poinformujemy Cię o najnowszym numerze, podcastach i dodatkowych treściach w serwisie.

* pola obowiązkowe

SUBMIT

SPRAWDŹ SWOJĄ SKRZYNKĘ E-MAIL I POTWIERDŹ ZAPIS NA NEWSLETTER.

DZIĘKUJEMY! WKRÓTCE OTRZYMASZ NAJNOWSZE WYDANIE NASZEGO NEWSLETTERA.

Twoja rezygnacja z newslettera została zapisana.

WYŁĄCZNIE DLA OSÓB Z AKTYWNYM DOSTĘPEM ONLINE.

Zaloguj

ABY SIĘ ZAPISAĆ MUSISZ MIEĆ WYKUPIONY DOSTĘP ONLINE.

Sprawdź ofertę

DZIĘKUJEMY! WKRÓTCE OSOBA OTRZYMA DOSTĘP DO MATERIAŁU PISMA.

-

-

-

  • -
ZAPISZ
USTAW PRĘDKOŚĆ ODTWARZANIA
0,75X
1,00X
1,25X
1,50X
00:00
50:00