Portret

David Attenborough. Ciekawski obserwator

Jest najbardziej uwielbianym człowiekiem w Wielkiej Brytanii, ma dziewięćdziesiąt cztery lata i status globalnej supergwiazdy. W swoich filmach długo nie zabierał głosu w dyskusji o wpływie człowieka na losy planety. Teraz bije na alarm – czy aby nie za późno?
rysunki Tomasz Majewski

Zebranie odbywało się pod koniec lat 80. w siedzibie BBC przy White­ladies Road w Bristolu. Uczestnicy – w większości uprzejmi absolwenci szkół publicznych, z których prawie każdy miał na imię Mike – omawiali kwestię zbliżającego się przejścia na emeryturę siwowłosego wolnego strzelca, który współpracował z korporacją od niemal czterech dekad. Młodszy producent Mike Gunton wspomina, że jego szef oznajmił: „Musimy pomyśleć, kto zastąpi Davida przy następnym programie”. David Attenborough przekroczył już sześćdziesiątkę. Właśnie kończył pracę nad monumentalnym serialem dokumentalnymNa ścieżkach życia, trzecim z cyklu programów o świecie przyrody. Pokazywano je na całym globie, zapoczątkowały nowy gatunek filmów przyrodniczych, może nawet stworzyły nowy język. Stanowiły godne dziedzictwo ich autora. Teraz jednak przyszedł na niego czas.

Gdy parę pat później Alastair Fothergill został szefem Działu Przyrody BBC, kierownictwo stacji wciąż się tym martwiło. Dyrektor generalny BBC polecił mu poszukać nowego Davida Attenborough. – Pomyślałem wtedy, że to niezbyt rozsądne – opowiadał Fothergill. – Attenborough zawsze był jak ogromny dąb, w którego cieniu młode sadzonki przyjmowały się z wielkim trudem. – Mike Gunton pełni obecnie funkcję dyrektora kreatywnego w Dziale Przyrody. Nadal uczestniczy w zebraniach przy Whiteladies Road, ale po trzydziestu latach przestano już szukać następnego Davida Attenborough. – Nie udało się nam. Moim zdaniem to bardzo dobrze – oznajmił mi Gunton.

Attenborough urodził się 8 maja 1926 roku, siedemnaście dni po królowej Elżbiecie II. Podobnie jak ona stał się symbolem stabilności w burzliwym świecie. Trudno sobie wyobrazić, jak to było, zanim pojawił się na ekranach naszych telewizorów, uprzejmie rozmawiając z leniwcami albo żółwiami. Zresztą żadne „zanim” nie istniało. Telewizję wynaleziono rok po narodzeniu Attenborough. Trafiła do domów i mieszkań w latach 50., gdy zaczynał karierę. Jego pierwszy program oglądało zaledwie dziesięć tysięcy mieszkańców południowo-wschodniej Anglii, którzy wpatrywali się w czterysta pięć czarnych i białych linii migających na ekranach potężnych, pudełkowatych urządzeń. Wiosną 2019 roku serial AttenboroughNasza planetastał się najpopularniejszym oryginalnym dokumentem wyprodukowanym przez Netfliksa. Przez pierwszy miesiąc obejrzały go trzydzieści trzy miliony widzów. Jesienią tego samego roku BBC wyemitowało programSiedem światów, jedna planeta, dziewiętnastą epicką serię, do której Attenborough napisał scenariusz i której jest narratorem. Łączna liczba jego programów, filmów i seriali dokumentalnych przekracza dwieście. Producenci telewizyjni, którzy zabiegają o współpracę z dziewięćdziesięcioczteroletnim wolnym strzelcem, zgodnie przyznają, że ostatnio stał się bardziej wpływowy niż kiedykolwiek wcześniej.

Dostęp online

Zapewnij sobie dostęp online do wszystkich tekstów, nagrań audio i wersji na czytniki.

Skorzystaj z oferty

Attenborough i królowa są nie tylko rówieśnikami. – Często ich widuję – mówił przyrodnik o rodzinie królewskiej, kiedy w zeszłym roku rozmawiałem z nim w jego domu w Richmond. Dzieci Elżbiety – Karola i Annę – poznał w 1958 roku, gdy oprowadzano ich po studiach BBC Lime Grove. Prezenter pokazał im swoją papugę kakadu imieniem Cocky. W 1986 roku, krótko po otrzymaniu tytułu szlacheckiego, pierwszy raz pełnił funkcję producenta bożonarodzeniowego orędzia telewizyjnego królowej. Na początku 2019 roku książę William przeprowadził z nim rozmowę na scenie podczas Światowego Forum Ekonomicznego w Davos. Przyszły król prosił o radę, jak uratować planetę.

W epoce wszechobecnych podziałów Attenborough to jedna z nielicznych postaci cieszących się powszechną sympatią. W zeszłym roku sondaż YouGov wykazał, że jest najpopularniejszą osobą w Wielkiej Brytanii. Kiedy pojawił się na scenie podczas tegorocznego festiwalu Glastonbury, publiczność zawyła z radości. Widzowie programuLoveIsland. Wyspa miłościzareagowali oburzeniem, gdy jedna z uczestniczek przyznała, że nudzą ją dokumenty Attenborough. Od lat jest on nie tylko skarbem narodowym, lecz także gwiazdą w skali …

Chcesz przeczytać do końca? Wykup dostęp online

Liczba artykułów dostępnych w całości bez logowania się w naszym serwisie: 0 z 0

Wykup dostęp online

Artykuł ukazał się 22 października 2019 roku na theguardian.com. Copyright Guardian News & Media Ltd 2019.

FreshMail.pl