Studium
Menopauza, czyli rzecz o kobiecej sile
rysunek MARTA RÓŻA ŻAK
Menopauza stała się modna. Temat coraz częściej przebija się do mediów, wypowiadają się o nim znane osoby, wychodzą książki, biznes widzi w nim potencjał. Co to oznacza dla kobiet i dlaczego zaczęłyśmy o menopauzie mówić dopiero teraz?
Wersja audio
Na początek zróbmy szybki test. Pytanie pierwsze: czym jest menopauza? Odpowiedź a) okres, w którym kobiety zaczynają odczuwać uderzenia gorąca. Odpowiedź b) czas około ostatniej miesiączki. Odpowiedź c): dzień ostatniej miesiączki stwierdzony po roku od ustania krwawień.
Jeżeli wybrałaś odpowiedź c), gratuluję! Według raportu Menopauza bez tabunależysz do 7 procent Polek, które dobrze definiują to pojęcie. Oznacza to, że ponad 90 procent kobiet w Polsce nie potrafi podać poprawnej definicji menopauzy. Wyniki raportu wskazują, że w rozumieniu ponad połowy pytanych określenie to dotyczy całego okresu poprzedzającego ostatnią miesiączkę. Respondentki definiowały menopauzę także przez najbardziej charakterystyczne – albo najbardziej uciążliwe dla nich samych – objawy: uderzenia gorąca i wahania nastroju.
Mój zupełnie nieformalny test przeprowadzony wśród znajomych 40- i 50-latek na babskiej imprezie potwierdził te wyniki: mało która potrafiła podać właściwą definicję menopauzy. Nie pomogły ani dobre wykształcenie, ani otwartość na świat, ani codzienne łykanie suplementów czy coroczne badania lekarskie. Gdy tylko zadałam to pytanie, atmosfera zrobiła się gęsta, jakby menopauza miała ich w ogóle nie dotyczyć. Jakby to było coś wstydliwego, o czym lepiej nie rozmawiać. „Uderzenia gorąca, suchość pochwy, bezsenność. Ja? Nie. Jeszcze mam czas”. Nie miałam też szczęścia w grupie kobiet, z którymi dzielimy się doświadczeniami związanymi z macierzyństwem. Zapytałam tu, kto chciałby ze mną pogadać o menopauzie – z tuzina kobiet odezwały się dwie. I poprosiły, by nie opisywać ich doświadczeń, a już na pewno nie używać imion. Reszta przemilczała temat.
Takie nastawienie potwierdzają też wyniki badań przytoczone we wspomnianym raporcie. Aż 71 procent Polek przed menopauzą ma trudność z określeniem swojego stanu wiedzy lub ocenia go jako zły. – Zostałyśmy w jakimś sensie oszukane, bo uczymy się w szkole o menstruacji, potem o życiu seksualnym jakoś się mówi, o porodzie, a do menopauzy się nie dociera, jakby życie kobiet kończyło się na macierzyństwie. Mam wrażenie, że nasza wiedza często nie wystarcza, by z pełną świadomością przyglądać się sobie i dostrzegać zachodzące zmiany. Brakuje nam kontaktu z ciałem i umiejętności radzenia sobie z transformacją, jaką jest menopauza – komentuje doktorka nauk humanistycznych Alicja Długołęcka, edukatorka seksualna i psychoterapeutka.
Do podobnych wniosków doszli naukowcy z University College London, którzy w 2023 roku badali stan wiedzy na temat menopauzy wśród mieszkanek Wielkiej Brytanii przechodzących menopauzę i będących w okresie pomenopauzalnym. Wyniki jasno wskazały, że ich wiedza w tym zakresie ciągle jest ograniczona. Kobiety przed 40. rokiem życia miały zerowe lub minimalne pojęcie o tym, czym w ogóle jest menopauza. Natomiast u wszystkich badanych grup skojarzenia z menopauzą były bardzo negatywne, jako czymś wstydliwym i nieprzyjemnym.
– Miałam 50 lat i nic nie wiedziałam o menopauzie – wspomina w rozmowie ze mną Rachel Weiss, szkocka terapeutka i aktywistka, założycielka fundacji Menopause Cafe. W 2017 roku zobaczyła, że w BBC będzie emitowany dokument Kirsty Wark, znanej dziennikarki, o menopauzie. Zdecydowała się go obejrzeć wspólnie z mężem, bo jak sama przyznaje, niewiele wiedziała na ten temat. Coś …
Aby przeczytać ten artykuł, zaloguj się lub skorzystaj z oferty.
Czytaj i słuchaj treści, które poszerzają horyzonty, inspirują do rozmów i refleksji. Wypróbuj „Pismo” przez miesiąc. Możesz zrezygnować w każdej chwili.
Dostęp online
wersja audio i na czytniki,
dostęp do aplikacji i serwisu
14,99 / miesiąc
Prenumerata
co miesiąc papierowe wydanie,
dostęp online do aplikacji i serwisu
24,99 / miesiąc
Masz konto?
Zaloguj się
Studium ukazało się w marcowym numerze „Pisma” (3/2026) pod tytułem Marzanna w kontrataku.