Twój dostęp nie jest aktywny. Skorzystaj z oferty i zapewnij sobie dostęp do wszystkich treści.


Czytaj i słuchaj bez ograniczeń. Zaloguj się lub skorzystaj z naszej oferty

Wokół książek

Niesamowita zamiana miejsc

Fantazja o niesamowitej zamianie miejsc jest marzeniem powszechnym i w pewnym sensie zwyczajnym, jak pragnienie bezpiecznego i udanego życia.
rysunek EWELINA KARPOWIAK
POSŁUCHAJ

Ach, te lata osiemdziesiąte! To była epoka przebieranek i pomyłek dających nowe życie. Dustin Hoffman w Tootsiez bezrobotnego aktora przeistaczał się w żeńską gwiazdę popularnej telenoweli, Eddie Murphy i Dan Aykroyd w Nieoczekiwanej zmianie miejscwymieniali się pozycjami bogacza i żebraka, w ZmiennikachEwa Błaszczyk doklejała wąsik, aby móc jeździć taksówką. A ledwo nastał rok 1990, Julia Roberts w Pretty Womanza pieniądze Richarda Gere’a zamieniałaemploiprostytutki na szyk wielkiej damy. Kto się nie śmiał i nie wzruszał, niech pierwszy rzuci pilotem.

Z takich filmów zwykle się jednak wyrasta. Trudno je dziś oglądać inaczej niż ze słabym uśmiechem zażenowania. Zmiana życiowej pozycji bohaterów była tymczasowa i pozorna, a na dodatek okupiona dziaderskim poczuciem humoru.Happy endoznaczał, że świat powrócił w utarte koleiny. Bohater Hoffmana odzyskiwał męskość, bogacz Aykroyda znów stawał się bogaty, a z jego stołu co nieco skapywało Murphy’emu, Kasia Piórecka, grana przez Błaszczyk, choć po zdemaskowaniu mogła wciąż jeździć taksówką, poświęciła się wiciu gniazdka z kolegą z pracy, natomiast Vivian Ward, w którą wciela się Roberts, nadal była dziewczyną do towarzystwa dla biznesmena, tyle tylko, że legalną.

Nie byłoby tych filmów, gdyby nie oswojony w kulturze topos zmiany tożsamości lub pozycji społecznej. Historiami o przemianie brzydkiego w piękne, niekochanego w kochane albo biednego w bogate karmimy się od dzieciństwa. O czym, jeśli nie o upragnionej zmianie położenia są baśnie o Kopciuszku, Aladynie i cudownej lampie, Kocie w Butach czy Szewczyku Dratewce? Pieniądze szczęścia nie dają, ale lepiej być piękną i bogatą lub wiedzieć, jak poślubić milionera. Tylko świniopas z baśni Hansa Christiana Andersena – książę, choć zubożały – może sobie pozwolić na to, by odrzucić próżną cesarzównę, kiedy ta rozpozna w nędznym opiekunie trzody utalentowanego i przystojnego arystokratę. Dla tych, którzy książętami – nawet zubożałymi – nie są, kultura ma radę wyjętą niczym z 12 życiowych zasadJordana Petersona: zdaj się na ślepy los i pomagaj innym, może okażą się bogaci i się …

Chcesz przeczytać do końca? Wykup dostęp online

Zapewnij sobie dostęp do ulubionych tekstów, nagrań audio, a także miesięcznika w wersji na czytniki.

Wykup dostęp online

Artykuł ukazał się w czerwcowym numerze miesięcznika „Pismo. Magazyn opinii” (6/2021).

Newsletter

Pismo na bieżąco

Nie przegap najnowszego numeru Pisma i dodatkowych treści, jakie co miesiąc publikujemy online. Zapisz się na newsletter. Poinformujemy Cię o najnowszym numerze, podcastach i dodatkowych treściach w serwisie.

* pola obowiązkowe

SUBMIT

SPRAWDŹ SWOJĄ SKRZYNKĘ E-MAIL I POTWIERDŹ ZAPIS NA NEWSLETTER.

DZIĘKUJEMY! WKRÓTCE OTRZYMASZ NAJNOWSZE WYDANIE NASZEGO NEWSLETTERA.

Twoja rezygnacja z newslettera została zapisana.

WYŁĄCZNIE DLA OSÓB Z AKTYWNYM DOSTĘPEM ONLINE.

Zaloguj

ABY SIĘ ZAPISAĆ MUSISZ MIEĆ WYKUPIONY DOSTĘP ONLINE.

Sprawdź ofertę

-

-

-

  • -
ZAPISZ
USTAW PRĘDKOŚĆ ODTWARZANIA
0,75X
1,00X
1,25X
1,50X
00:00
50:00