Twój dostęp nie jest aktywny. Skorzystaj z oferty i zapewnij sobie dostęp do wszystkich treści.


Czytaj i słuchaj bez ograniczeń. Zaloguj się lub skorzystaj z naszej oferty

Wokół książek

Niesamowita zamiana miejsc

Fantazja o niesamowitej zamianie miejsc jest marzeniem powszechnym i w pewnym sensie zwyczajnym, jak pragnienie bezpiecznego i udanego życia.
rysunek EWELINA KARPOWIAK
POSŁUCHAJ

Ach, te lata osiemdziesiąte! To była epoka przebieranek i pomyłek dających nowe życie. Dustin Hoffman w  Tootsie z bezrobotnego aktora przeistaczał się w żeńską gwiazdę popularnej telenoweli, Eddie Murphy i Dan Aykroyd w  Nieoczekiwanej zmianie miejsc wymieniali się pozycjami bogacza i żebraka, w  Zmiennikach Ewa Błaszczyk doklejała wąsik, aby móc jeździć taksówką. A ledwo nastał rok 1990, Julia Roberts w  Pretty Woman za pieniądze Richarda Gere’a zamieniała emploi prostytutki na szyk wielkiej damy. Kto się nie śmiał i nie wzruszał, niech pierwszy rzuci pilotem.

Z takich filmów zwykle się jednak wyrasta. Trudno je dziś oglądać inaczej niż ze słabym uśmiechem zażenowania. Zmiana życiowej pozycji bohaterów była tymczasowa i pozorna, a na dodatek okupiona dziaderskim poczuciem humoru. Happy end oznaczał, że świat powrócił w utarte koleiny. Bohater Hoffmana odzyskiwał męskość, bogacz Aykroyda znów stawał się bogaty, a z jego stołu co nieco skapywało Murphy’emu, Kasia Piórecka, grana przez Błaszczyk, choć po zdemaskowaniu mogła wciąż jeździć taksówką, poświęciła się wiciu gniazdka z kolegą z pracy, natomiast Vivian Ward, w którą wciela się Roberts, nadal była dziewczyną do towarzystwa dla biznesmena, tyle tylko, że legalną.

Nie byłoby tych filmów, gdyby nie oswojony w kulturze topos zmiany tożsamości lub pozycji społecznej. Historiami o przemianie brzydkiego w piękne, niekochanego w kochane albo biednego w bogate karmimy się od dzieciństwa. O czym, jeśli nie o upragnionej zmianie położenia są baśnie o Kopciuszku, Aladynie i cudownej lampie, Kocie w Butach czy Szewczyku Dratewce? Pieniądze szczęścia nie dają, ale lepiej być piękną i bogatą lub wiedzieć, jak poślubić milionera. Tylko świniopas z baśni Hansa Christiana Andersena – książę, choć zubożały – może sobie pozwolić na to, by odrzucić próżną cesarzównę, kiedy ta rozpozna w nędznym opiekunie trzody utalentowanego i przystojnego arystokratę. Dla tych, którzy książętami – nawet zubożałymi – nie są, kultura ma radę wyjętą niczym z  12 życiowych zasad Jordana Petersona: zdaj się na ślepy los i pomagaj innym, może okażą się bogaci i się …

Aby przeczytać ten artykuł do końca, zaloguj się lub skorzystaj z oferty.

Czytaj i słuchaj treści, które poszerzają horyzonty, inspirują do rozmów i refleksji. Kup dostęp online, a otrzymasz:

  • dostęp do całego cyfrowego archiwum i treści z najnowszego numeru
  • wydania audio czytane przez lektorów i lektorki
  • możliwość korzystania z wygodnej aplikacji mobilnej
  • dodatkowe treści publikowane tylko online

Tylko 8,99 zł miesięcznie. Rezygnujesz, kiedy chcesz.

Artykuł ukazał się w czerwcowym numerze miesięcznika „Pismo. Magazyn opinii” (6/2021).

Newsletter

Pismo na bieżąco

Nie przegap najnowszego numeru Pisma i dodatkowych treści, jakie co miesiąc publikujemy online. Zapisz się na newsletter. Poinformujemy Cię o najnowszym numerze, podcastach i dodatkowych treściach w serwisie.

* pola obowiązkowe

SUBMIT

SPRAWDŹ SWOJĄ SKRZYNKĘ E-MAIL I POTWIERDŹ ZAPIS NA NEWSLETTER.

DZIĘKUJEMY! WKRÓTCE OTRZYMASZ NAJNOWSZE WYDANIE NASZEGO NEWSLETTERA.

Twoja rezygnacja z newslettera została zapisana.

WYŁĄCZNIE DLA OSÓB Z AKTYWNYM DOSTĘPEM ONLINE.

Zaloguj

ABY SIĘ ZAPISAĆ MUSISZ MIEĆ WYKUPIONY DOSTĘP ONLINE.

Sprawdź ofertę

DZIĘKUJEMY! WKRÓTCE OSOBA OTRZYMA DOSTĘP DO MATERIAŁU PISMA.

Newsletter

Pismo na bieżąco

Nie przegap najnowszego numeru Pisma i dodatkowych treści, jakie co miesiąc publikujemy online. Zapisz się na newsletter. Poinformujemy Cię o najnowszym numerze, podcastach i dodatkowych treściach w serwisie.

* pola obowiązkowe

SUBMIT

SPRAWDŹ SWOJĄ SKRZYNKĘ E-MAIL I POTWIERDŹ ZAPIS NA NEWSLETTER.

DZIĘKUJEMY! WKRÓTCE OTRZYMASZ NAJNOWSZE WYDANIE NASZEGO NEWSLETTERA.

Twoja rezygnacja z newslettera została zapisana.

WYŁĄCZNIE DLA OSÓB Z AKTYWNYM DOSTĘPEM ONLINE.

Zaloguj

ABY SIĘ ZAPISAĆ MUSISZ MIEĆ WYKUPIONY DOSTĘP ONLINE.

Sprawdź ofertę

DZIĘKUJEMY! WKRÓTCE OSOBA OTRZYMA DOSTĘP DO MATERIAŁU PISMA.

-

-

-

  • -
ZAPISZ
USTAW PRĘDKOŚĆ ODTWARZANIA
0,75X
1,00X
1,25X
1,50X
00:00
50:00