Twój dostęp nie jest aktywny. Skorzystaj z oferty i zapewnij sobie dostęp do wszystkich treści.


Czytaj i słuchaj bez ograniczeń. Zaloguj się lub skorzystaj z naszej oferty

Esej

Konserwatywna lewicowość Portugalii

Mimo licznych afer Partia Socjalistyczna ma się w Portugalii dobrze. Musi tylko uważać na nacjonalistyczne ugrupowanie Chega, nawołujące do zmniejszenia napływu imigrantów i uchodźców oraz udowadniania portugalskości przez Portugalczyków o afrykańskim i arabskim pochodzeniu.
rysunki KUBA FERENC
POSŁUCHAJ

Kiedy we wrześniu 2021 roku w lizbońskim więzieniu umiera nagle Danijoy Pontes, dwudziestotrzylatek pochodzący z położonych w Zatoce Gwinejskiej Wysp Świętego Tomasza i Książęcej, na ulice stolicy Portugalii wychodzą tłumy mieszkańców. Chcą w ten sposób wyrazić sprzeciw wobec sposobu traktowania osób pochodzenia afrykańskiego w tamtejszych więzieniach i aresztach. Pontes został zatrzymany za kradzież telefonu komórkowego. Nie chorował ani nie przyjmował stale żadnych leków, a mimo to według jego krewnych więzienni lekarze podali mu nieznany środek farmakologiczny. Jako oficjalną przyczynę śmierci wskazano zawał serca. Dzień wcześniej pokłócił się ponoć ze strażnikiem, o czym poinformowała media jego matka, Alicia Pontes. Manifestacji nikt nie rozganiał, policjanci patrzyli na ludzi obojętnie, pozwalając im przejść. Premier i lider partii rządzącej PS (Partido Socialista – Partia Socjalistyczna), António Costa, publicznie obiecał, że osobiście przyjrzy się sprawie. Ponad pół roku później wciąż nie została wyjaśniona.

Dostęp online
Czytaj i słuchaj bez ograniczeń. Kup

– W Portugalii mówiło się, że była to po prostu kolejna obietnica przedwyborcza ze strony premiera, który również ma ciemniejszy kolor skóry (ojciec Mozambijczyk o hinduskich i mozambicko-francuskich korzeniach, matka biała) – twierdzi António Sobra z Uniwersytetu Lizbońskiego, który brał udział w wielu uczelnianych dyskusjach i kuluarowych rozmowach na ten temat.

Mimo to 30 stycznia 2022 roku w wyborach parlamentarnych w Portugalii wygrała właśnie Partia Socjalistyczna, która rządzi krajem od dwudziestu lat. Dostała ponad 41 procent głosów. Drugie miejsce (prawie 28 procent) zajęła Partia Socjaldemokratyczna – wbrew nazwie to ugrupowanie konserwatywno-liberalne, podkreślające chrześcijańskie wartości. Największym zaskoczeniem było jednak trzecie miejsce dla skrajnie prawicowego, nacjonalistycznego i głoszącego rasistowskie hasła ugrupowania Chega (ponad 7 procent). Można zatem powiedzieć, że Portugalia dołącza powoli do Francji, Szwecji, Węgier i Polski – tych krajów europejskich, w których w ostatnich latach dużą popularnością cieszą się partie konserwatywne i skrajnie konserwatywne. Jak do tego doszło? I skąd w Portugalii, głosującej od dekad na lewicowe ugrupowania tak silny konserwatyzm w myśleniu o mniejszościach etnicznych?

Rewolucja o zapachu goździków

Partia Costy wciąż kojarzy się z rewolucją goździków z 25 kwietnia 1974 roku – kiedy to jej ojcowie założyciele, wywodzący się z podziemnej Partii Komunistycznej (Partido Comunista), doprowadzili do obalenia trwającej niemal czterdzieści lat dyktatury wprowadzonej przez Antónia de Oliveirę Salazara.

– Z badania przeprowadzonego kilka lat temu dla tygodnika „Expresso” wynika, że większość Portugalczyków jest dumna z rewolucji goździków – mówi António Costa Pinto, historyk i badacz z Instytutu Nauk Społecznych Uniwersytetu Lizbońskiego. – Uważają, że jej byli przywódcy powinni zostać wysłani do sądu, a nie na wygnanie, ale wydarzenie to jest nadal postrzegane jako najważniejsze w historii dwudziestowiecznej Portugalii.

Przeczytaj także: Rewolucja gęsi. Esej o tyranii i rewolucji godności

Nocą z 24 na 25 kwietnia 1974 roku radio Emissores Associados de Lisboa wyemitowało piosenkę Paula de Carvalho E depois do audeus . Dwadzieścia minut po północy inne radio – katolickie Renascença – puściło na antenie Grândola, Vila Morena . António Sobral jednak nie miał pojęcia, że …

Aby przeczytać ten artykuł do końca, zaloguj się lub skorzystaj z oferty.

Czytaj i słuchaj treści, które poszerzają horyzonty, inspirują do rozmów i refleksji. Kup dostęp online, a otrzymasz:

  • dostęp do całego cyfrowego archiwum i treści z najnowszego numeru
  • wydania audio czytane przez lektorów i lektorki
  • możliwość korzystania z wygodnej aplikacji mobilnej
  • dodatkowe treści publikowane tylko online

Tylko 8,99 zł miesięcznie. Rezygnujesz, kiedy chcesz.

Newsletter

Pismo na bieżąco

Nie przegap najnowszego numeru Pisma i dodatkowych treści, jakie co miesiąc publikujemy online. Zapisz się na newsletter. Poinformujemy Cię o najnowszym numerze, podcastach i dodatkowych treściach w serwisie.

* pola obowiązkowe

SUBMIT

SPRAWDŹ SWOJĄ SKRZYNKĘ E-MAIL I POTWIERDŹ ZAPIS NA NEWSLETTER.

DZIĘKUJEMY! WKRÓTCE OTRZYMASZ NAJNOWSZE WYDANIE NASZEGO NEWSLETTERA.

Twoja rezygnacja z newslettera została zapisana.

WYŁĄCZNIE DLA OSÓB Z AKTYWNYM DOSTĘPEM ONLINE.

Zaloguj

ABY SIĘ ZAPISAĆ MUSISZ MIEĆ WYKUPIONY DOSTĘP ONLINE.

Sprawdź ofertę

DZIĘKUJEMY! WKRÓTCE OSOBA OTRZYMA DOSTĘP DO MATERIAŁU PISMA.

Newsletter

Pismo na bieżąco

Nie przegap najnowszego numeru Pisma i dodatkowych treści, jakie co miesiąc publikujemy online. Zapisz się na newsletter. Poinformujemy Cię o najnowszym numerze, podcastach i dodatkowych treściach w serwisie.

* pola obowiązkowe

SUBMIT

SPRAWDŹ SWOJĄ SKRZYNKĘ E-MAIL I POTWIERDŹ ZAPIS NA NEWSLETTER.

DZIĘKUJEMY! WKRÓTCE OTRZYMASZ NAJNOWSZE WYDANIE NASZEGO NEWSLETTERA.

Twoja rezygnacja z newslettera została zapisana.

WYŁĄCZNIE DLA OSÓB Z AKTYWNYM DOSTĘPEM ONLINE.

Zaloguj

ABY SIĘ ZAPISAĆ MUSISZ MIEĆ WYKUPIONY DOSTĘP ONLINE.

Sprawdź ofertę

DZIĘKUJEMY! WKRÓTCE OSOBA OTRZYMA DOSTĘP DO MATERIAŁU PISMA.

-

-

-

  • -
ZAPISZ
USTAW PRĘDKOŚĆ ODTWARZANIA
0,75X
1,00X
1,25X
1,50X
00:00
50:00