Twój dostęp nie jest aktywny. Skorzystaj z oferty i zapewnij sobie dostęp do wszystkich treści.


Czytaj i słuchaj bez ograniczeń. Zaloguj się lub skorzystaj z naszej oferty

Rozmowa

Oksana Zabużko. Odpowiedź dla akuszerki dziejów

Cyniczny Karol Marks, którego kazano nam czytać na studiach, miał rację: przemoc pełni funkcję akuszerki dziejów. Rozmowa z ukraińską pisarką, poetką i eseistką, Oksaną Zabużko.
rysunki VADYM SOLOWSKI
POSŁUCHAJ

Rozmowę z Oksaną Zabużko przeprowadziłam na krótko przed wybuchem wojny w Ukrainie. Zapytałam pisarkę, czy w obecnej sytuacji ma możliwość aktualizacji wywiadu. Odparła, że nie zdoła tego uczynić i nie jest to zresztą potrzebne. „Wszyscy piszą teraz o wojnie, a my rozmawiałyśmy o najważniejszych dla Ukrainy wartościach – napisała Zabużko. – O rzeczach, za które w tej wojnie walczymy”.

W Ukrainie cały czas walczycie. Od 2014 roku nad Dnieprem trwa albo rewolucja, albo wojna.

Przed 24 lutego na Zachodzie dużo się mówiło o możliwej rosyjskiej agresji na Ukrainę. Zagraniczne agencje wywiadu, analitycy wojskowi i publicyści nieprzerwanie alarmowali o zagrożeniu. A u nas panował spokój. Bo wojnę Rosja wypowiedziała nam już w 2014 roku i odtąd toczy się ona nieprzerwanie. Kiedy rosyjskie wojska były przerzucane na granicę, a służby specjalne przygotowywały prowokacje na terenie naszego kraju, mogliśmy zaobserwować pewien paradoks. W Kijowie życie toczyło się zwyczajnie. Nie wyczuwało się napięcia. Mieszkańcy stolicy chodzili na spacery z dziećmi, robili zakupy, umawiali się w kawiarniach. Zadajmy sobie pytanie: Dlaczego?

Oksana Zabużko

(ur. 1960), ukraińska pisarka, poetka i eseistka. Największą sławę przyniosła jej powieść „Badania terenowe nad ukraińskim seksem” wydana w 1996 roku. Za książkę „Muzeum porzuconych sekretów” otrzymała Nagrodę Literacką Europy Środkowej „Angelus”. W lutym 2022 roku nakładem wydawnictwa Agora ukazał się zbiór esejów „Planeta Piołun”.

No właśnie, dlaczego?

A dlaczego Zachód przeżywał to zagrożenie dramatyczniej niż my? Chyba w naszej podświadomości jest zakodowane, że jako naród wciąż o coś walczymy. Mam sześćdziesiąt lat i całe moje życie upłynęło na walce. Podobnie było z życiem moich rodziców. Tylko w moim przypadku te batalie nie toczyły się o przeżycie, a o prawo do samorealizacji, wykonywania zawodu pisarki, bycia traktowaną jako pełnoprawna członkini społeczeństwa. Podobną walkę toczyły w republikach byłego Związku Radzieckiego obywatelki Białorusi, Rosji, Litwy, Mołdawii. Jeśli tylko miały różniącą się od obowiązującej wizję kobiecości, przejawiały intelektualne aspiracje, od razu skazywały się na walkę. Walka jest więc pewnym stanem towarzyszącym mi cały czas. Nie wiem, jak czują się ludzie, którzy mogą zejść z placu boju i znaleźć wytchnienie. Zastanawiam się, co ich motywuje, by rano wstać z łóżka, wypić kawę i otworzyć komputer. Zarobki?

Dzięki tej walce w Europie Wschodniej powstaje bardzo dobra literatura.

Kultura rodzi się z odpowiedzi na zło. Jest próbą uporządkowania świata, udoskonalenia panującego prawa, upomnienia się o słabszych. Wielu twórców toczy swoje osobiste bitwy, ponieważ życie wciąż stawia przed nami wyzwania, które wymagają reakcji. Powiedziałabym, że dla człowieka walka to normalny stan. …

Chcesz przeczytać do końca? Wykup dostęp online

Zapewnij sobie dostęp do ulubionych tekstów, nagrań audio, a także miesięcznika w wersji na czytniki.

Wykup dostęp online

Rozmowa ukazała się w majowym numerze miesięcznika „Pismo. Magazyn Opinii” (5/2022) pod tytułem Odpowiedź dla akuszerki dziejów. .

Newsletter

Pismo na bieżąco

Nie przegap najnowszego numeru Pisma i dodatkowych treści, jakie co miesiąc publikujemy online. Zapisz się na newsletter. Poinformujemy Cię o najnowszym numerze, podcastach i dodatkowych treściach w serwisie.

* pola obowiązkowe

SUBMIT

SPRAWDŹ SWOJĄ SKRZYNKĘ E-MAIL I POTWIERDŹ ZAPIS NA NEWSLETTER.

DZIĘKUJEMY! WKRÓTCE OTRZYMASZ NAJNOWSZE WYDANIE NASZEGO NEWSLETTERA.

Twoja rezygnacja z newslettera została zapisana.

WYŁĄCZNIE DLA OSÓB Z AKTYWNYM DOSTĘPEM ONLINE.

Zaloguj

ABY SIĘ ZAPISAĆ MUSISZ MIEĆ WYKUPIONY DOSTĘP ONLINE.

Sprawdź ofertę

-

-

-

  • -
ZAPISZ
USTAW PRĘDKOŚĆ ODTWARZANIA
0,75X
1,00X
1,25X
1,50X
00:00
50:00