Twój dostęp nie jest aktywny. Skorzystaj z oferty i zapewnij sobie dostęp do wszystkich treści.


Czytaj i słuchaj bez ograniczeń. Zaloguj się lub skorzystaj z naszej oferty

Wokół książek

Jak nie dać się zwieść liczbom

W dniu, w którym piszę te słowa, zarejestrowano w Polsce 9074 nowe przypadki covid-19. Co znaczy ta liczba? Absolutnie nic.
rysunek TOMASZ PIEŃCZAK

Istnieje tyle książek o tym, że liczby kłamią, że można by z nich utworzyć osobny dział w księgarni. Pradziadkiem ich wszystkich jestHow to Lie with Statistics(Jak kłamać przy użyciu statystyki) dziennikarza Darrella Huffa z 1954 roku. Huff pokazał rozmaite sztuczki, jakie obserwował na co dzień w prasie, za pomocą których dziennikarze i reklamodawcy czarowali czytelników liczbami, statystykami i wykresami. Przykłady być może nieco się zestarzały (pomyślcie o amerykańskich reklamach z lat 50.: „Mały Jimmy jest dziś o pięćdziesiąt procent silniejszy niż wczoraj! A dlaczego? Bo zjadł na śniadanie płatki Kellogga z prawdziwymi winogronami i orzechami!”), ale same sztuczki – ani trochę.

Jako dziennikarz zawodowo zajmujący się przedzieraniem przez dane i statystyki znam większość tych chwytów od kuchni. Pokusa, żeby manipulować danymi, jest gigantyczna – zwłaszcza sam nadrzędny odruch, by traktować liczbę jako ostateczny argument. Choć na pozór mogłoby się wydawać, że dane ilościowe rzeczywiście nim są, praktyka pokazuje, że jest zupełnie inaczej: liczbami można upraszczać, kłamać i zakrywać z równą łatwością, co słowami i obrazami.

Dostęp online

Czytaj i słuchaj bez ograniczeń.

Skorzystaj z oferty

Nawet najbardziej racjonalni ludzie wydają się głupieć, kiedy w tekście lub wypowiedzi pojawia się liczba. Liczba brzmi konkretnie. Liczba brzmi …

Chcesz przeczytać do końca? Wykup dostęp online

Zapewnij sobie dostęp do ulubionych tekstów, nagrań audio, a także miesięcznika w wersji na czytniki.

Wykup dostęp online

Artykuł ukazał się w kwietniowym numerze miesięcznika „Pismo. Magazyn opinii” (4/2021) pod tytułem Magia liczb.

Newsletter

Pismo na bieżąco

Nie przegap najnowszego numeru Pisma i dodatkowych treści, jakie co miesiąc publikujemy online. Zapisz się na newsletter. Poinformujemy Cię o najnowszym numerze, podcastach i dodatkowych treściach w serwisie.

* pola obowiązkowe

SUBMIT

SPRAWDŹ SWOJĄ SKRZYNKĘ E-MAIL I POTWIERDŹ ZAPIS NA NEWSLETTER.

DZIĘKUJEMY! WKRÓTCE OTRZYMASZ NAJNOWSZE WYDANIE NASZEGO NEWSLETTERA.

Twoja rezygnacja z newslettera została zapisana.

WYŁĄCZNIE DLA OSÓB Z AKTYWNYM DOSTĘPEM ONLINE.

Zaloguj

ABY SIĘ ZAPISAĆ MUSISZ MIEĆ WYKUPIONY DOSTĘP ONLINE.

Sprawdź ofertę

-

-

-

  • -
ZAPISZ
USTAW PRĘDKOŚĆ ODTWARZANIA
0,75X
1,00X
1,25X
1,50X
00:00
50:00