Twój dostęp nie jest aktywny. Skorzystaj z oferty i zapewnij sobie dostęp do wszystkich treści.


Przeczytaj i słuchaj bez ograniczeń. Zaloguj się lub skorzystaj z naszej oferty

Reportaż

Nie taki gołąb wstrętny

Wyzywamy je od najgorszych. Oskarżamy o roznoszenie chorób. Usuwamy ich gniazda, czyszcząc balkony. Montujemy kolce na gzymsach i parapetach. A przecież nie tak dawno gołębie pozostawały na służbie u człowieka. Czy to nie czas, 
aby się z nimi przeprosić?
rysunek URSZULA PALUSIŃSKA
POSŁUCHAJ

Na gołębie grzywacze najczęściej poluje się z zasiadki. Należy ukryć się w dobrze im znanym miejscu, najlepiej tam, gdzie przychodzą się napić lub zjeść. Trzeba być cicho i czekać. Nie jestem myśliwym i nie poluję na gołębia grzywacza, a na zwykłego miejskiego. Nie mam też strzelby śrutowej, a jedynie nożyczki, obcążki i pudło. Ofiarę znam z imienia, jej zwyczaje pokarmowe też. Cze­kam cierpliwie.

Kiedy mówimy o gołębiach, przeważnie mamy na myśli te, które najczęściej widujemy na skwerach, ulicach i placach. To gołąb miejski z rodziny gołębiowatych, do której oprócz niego należą również sierpówka (zwana też synogarlicą), siniak, turkawka i odmiany hodowlane. Gołębie miejskie i pocztowe pochodzą od gołębi skalnych i są do nich bardzo podobne. To ptaki o przeważnie szarym ubarwieniu, ciemnym dziobie i rdzawej barwie oczu. Gołąb grzywacz, spotykany przez nas zwykle w lasach, jest płochliwy, większy, ma charakterystyczne białe plamy po bokach szyi i żółty dziób.

Na gołębie skalne człowiek polował już 12 tysięcy lat temu na Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej. Przyjmuje się, że około 3000 lat przed naszą erą udało mu się je udomowić, co oznaczało wykorzystywanie ich jako źródła pożywienia, dostarczyciela nawozu i symbolu religijnego (czytaj: składano gołębie w ofierze). Wciąż nie jest jasne, dlaczego akurat te ptaki tak dobrze orientują się w terenie, że można było ich użyć też w charakterze posłańców. Instynkt, który każe im wracać do gniazda, wiąże się z koniecznością dostarczania młodym pokarmu zdobywanego na odległych terenach. Wiadomo było zatem, gdzie przyleci wypuszczony w dowolnym miejscu gołąb, więc można było tam wysłać za jego pośrednictwem wiadomość.

Skąd jednak gołębie skalne wzięły się w Europie? Przywędrowały tu w pierwszym tysiącleciu przed naszą erą wraz z przybyłymi z Bliskiego Wschodu Fenicjanami, którzy prowadzili handel z ludami zamieszkującymi basen Morza Śródziem­nego. Wy­ko­­rzy­stywane w charakterze posłańców pta­ki często były zabierane w klatkach, na przykład (później) przez legiony rzymskie wysyłane na podbój nowych terenów czy (znacznie później) przez uczestników wypraw krzyżowych. Mo­bil­ne gołębniki nie zawsze okazywały się wystarczającym zabezpieczeniem i część ptaków uciekała po drodze.

Zdjęcia lotnicze wykonane aparatem Juliusa Neubronnera …

Aby przeczytać ten artykuł, zaloguj się lub skorzystaj z oferty.

Czytaj i słuchaj treści z 100. numeru i całego archiwum. Wypróbuj „Pismo” przez miesiąc. Możesz zrezygnować w każdej chwili.

Dostęp online

wersja audio i na czytniki,
dostęp do aplikacji i serwisu


14,99 / miesiąc

Prenumerata

co miesiąc papierowe wydanie,
dostęp online do aplikacji i serwisu


24,99 / miesiąc

Newsletter

Pismo na bieżąco

Nie przegap najnowszego numeru Pisma i dodatkowych treści, jakie co miesiąc publikujemy online. Zapisz się na newsletter. Poinformujemy Cię o najnowszym numerze, podcastach i dodatkowych treściach w serwisie.

* pola obowiązkowe

SUBMIT

SPRAWDŹ SWOJĄ SKRZYNKĘ E-MAIL I POTWIERDŹ ZAPIS NA NEWSLETTER.

DZIĘKUJEMY! WKRÓTCE OTRZYMASZ NAJNOWSZE WYDANIE NASZEGO NEWSLETTERA.

Twoja rezygnacja z newslettera została zapisana.

WYŁĄCZNIE DLA OSÓB Z AKTYWNYM DOSTĘPEM ONLINE.

Zaloguj

ABY SIĘ ZAPISAĆ MUSISZ MIEĆ WYKUPIONY DOSTĘP ONLINE.

Sprawdź ofertę

DZIĘKUJEMY! WKRÓTCE OSOBA OTRZYMA DOSTĘP DO MATERIAŁU PISMA.

Newsletter

Pismo na bieżąco

Nie przegap najnowszego numeru Pisma i dodatkowych treści, jakie co miesiąc publikujemy online. Zapisz się na newsletter. Poinformujemy Cię o najnowszym numerze, podcastach i dodatkowych treściach w serwisie.

* pola obowiązkowe

SUBMIT

SPRAWDŹ SWOJĄ SKRZYNKĘ E-MAIL I POTWIERDŹ ZAPIS NA NEWSLETTER.

DZIĘKUJEMY! WKRÓTCE OTRZYMASZ NAJNOWSZE WYDANIE NASZEGO NEWSLETTERA.

Twoja rezygnacja z newslettera została zapisana.

WYŁĄCZNIE DLA OSÓB Z AKTYWNYM DOSTĘPEM ONLINE.

Zaloguj

ABY SIĘ ZAPISAĆ MUSISZ MIEĆ WYKUPIONY DOSTĘP ONLINE.

Sprawdź ofertę

DZIĘKUJEMY! WKRÓTCE OSOBA OTRZYMA DOSTĘP DO MATERIAŁU PISMA.

-

-

-

  • -
ZAPISZ
USTAW PRĘDKOŚĆ ODTWARZANIA
0,75X
1,00X
1,25X
1,50X
00:00
50:00