Twój dostęp nie jest aktywny. Skorzystaj z oferty i zapewnij sobie dostęp do wszystkich treści.


Czytaj i słuchaj bez ograniczeń. Zaloguj się lub skorzystaj z naszej oferty

Reportaż

Król kondomów działał po cichu

Kilka miesięcy temu w Tajlandii zalegalizowano aborcję na żądanie do dwunastego tygodnia ciąży. Czy teraz kobiety przestaną być dręczone przez duchy nienarodzonych dzieci?
rysunek DOMINIK NAWROCKI
POSŁUCHAJ

W Bangkoku, w bocznej uliczce niedaleko stacji metra Sukhumvit, mieści się królestwo kondomów. To restauracja, siadam więc na rozległym tarasie i zamawiam krewetki z ryżem. Jest wieczór, świecą lampy zrobione z prezerwatyw. „Od naszego jedzenia nie zajdziesz w ciążę” – menu ozdabia nieśmieszny żart. Przy drzwiach straszą wielkie manekiny ubrane w stroje z kondomów – Święty Mikołaj i jeszcze kilka niezidentyfikowanych postaci. Po posiłku zamiast miętówki można wziąć prezerwatywę. Ot, jeszcze jeden dziwaczny zakątek stolicy, w sam raz na zdjęcie do mediów społecznościowych.

Restaurację Cabbages & Condoms (Kapusty i Kondomy) prowadzi Population and Community Development Association (PDA), organizacja, która ma na celu poprawę jakości życia Tajów dzięki programom planowania rodziny. Prawie pół wieku temu założył ją Mechai Vira­vaidya, promotor antykoncepcji. Na początku lat 80. obok siedziby swojej fundacji zaczął sprzedawać warzywa od rolników z prowincji, by ich w ten sposób wesprzeć. Potem dostawił stoisko z sałatką z papai i kurczaka. Szybko rozrosło się w restaurację. Nazwa nawiązuje do jego idei, że antykoncepcja w Tajlandii powinna być dostępna tak powszechnie jak kapusta.

Kiedy popijam piwem mdłe krewetki, piętro wyżej być może jakaś kobieta właśnie usuwa ciążę. Mało który turysta wie, że nad restauracją mieści się najstarsza klinika aborcyjna w kraju. Organizacje pozarządowe szacują, że w ciągu ostatniej dekady w prawie siedemdziesięciomilionowej Tajlandii rocznie odbywało się 300–400 tysięcy aborcji, w tym zaledwie 30 tysięcy legalnie.

Hot dog za wazektomię

W 1965 roku młody Mechai, świeżo upieczony pracownik Narodowego Biura Rozwoju Ekonomicznego, podróżował po kraju. „Kiedy wjeżdżał do wioski, witały go tłumy dzieci. (…) Młode kobiety trzymały na rękach jedno lub dwoje niemowląt. Wciąż widywał matki karmiące piersią małe dziecko, podczas gdy kolejne chowały się za ich sarongami. Kiedy pytał, ile mają dzieci, zwykle odpowiadały, że siedmioro do dziesięciorga. A jedno lub dwoje już zmarło” – napisał Thomas D’Agnes, autor biografii MechaiaFrom Condoms to Cabbages(Od prezerwatyw do kapusty). W latach 60. na jedną rodzinę w Tajlandii średnio przypadało siedmioro dzieci. Tylko 3–4 procent kobiet stosowało antykoncepcję. Potomstwa było zbyt wiele, jedzenia zbyt mało. Mechai uznał, że to nie sprzyja rozwojowi kraju.

Kilka lat później zaplanował kampanię, która miała oswoić Tajów i Tajki z antykoncepcją. Przy każdej okazji rozdawał prezerwatywy. Wręczał je recepcjonistom w hotelach, taksówkarzom, policjantom na skrzyżowaniach. Produkował koszulki z napisem: „Zbyt dużo dzieci wpędzi cię w biedę”. Organizował zawody nauczycieli w dmuchaniu balonów z prezerwatyw.

Dostęp online
Zapewnij sobie dostęp online do wszystkich tekstów, nagrań audio i wersji na czytniki.Skorzystaj z oferty

W 1974 roku założył wspomniane już PDA. Rozpoczął program dystrybucji tabletek antykoncepcyjnych w małych społecznościach. Teraz można było je kupić za grosze nie tylko w dużych miastach, ale też w wiejskich sklepikach albo u sprzedawców podstawowych towarów na małych łódkach. Po wsiach jeździły autobusy, które za darmo oferowały tabletki kobietom, a zabiegi wazektomii – mężczyznom [którzy za poddanie się procedurze dostawali darmowego hot doga – przyp. red.]. „Chcę zdetabuizować antykoncepcję i sprawić, że będzie postrzegana jako zwykła, zabawna sprawa – mówił …

Chcesz przeczytać do końca? Wykup dostęp online

Zapewnij sobie dostęp do ulubionych tekstów, nagrań audio, a także miesięcznika w wersji na czytniki.

Wykup dostęp online

Reportaż ukazał się w czerwcowym numerze miesięcznika „Pismo. Magazyn opinii” (6/2021) pod tytułem Po cichu.

-

-

-

  • -
ZAPISZ
USTAW PRĘDKOŚĆ ODTWARZANIA
0,75X
1,00X
1,25X
1,50X
00:00
50:00