Twój dostęp nie jest aktywny. Skorzystaj z oferty i zapewnij sobie dostęp do wszystkich treści.


Czytaj i słuchaj bez ograniczeń. Zaloguj się lub skorzystaj z naszej oferty

Esej Kultura

Polska w budowie. O architekturze ostatnich trzech dekad.

W jakim jesteśmy miejscu po stu latach niepodległości?
rysunki Dominik Nawrocki
POSŁUCHAJ

Nie raz i nie dwa zastanawiałem się, jak goście z zagranicy, którym przyszło zmierzyć się z pięknem naszych miast i wsi, oceniają nas, patrząc na Polskę z okien samochodu czy choćby wagonu restauracyjnego PKP. Czy urzekło ich charakterystyczne dla przedmieść większych miast radosne zróżnicowanie form architektonicznych wymieszanych z reklamą wielkoformatową albo tryumf sidingu i kupionych za bezcen w Rajchu okien z PVC wstawianych w poniemieckich budynkach? Czy patrząc na gmach ZUS-u przy ulicy Powstańców Śląskich w Prudniku, zadumali się nad naszą polityką społeczną, czy dali się zaczarować naszym mediom publicznym, podziwiając warszawską siedzibę TVP?  

W pamięci mam kolejne powroty z wakacji w krajach nadbałtyckich, kiedy to znakiem, że wjeżdżam do ojczyzny, było nagłe i bolesne pojawienie się billboardów oraz domostw dowolnej wielkości, koloru i kształtu (ach, te pistacje i róże tynków akrylowych na styropianie!). Albo wypad na plażę w niemieckim Heringsdorfie, raptem pół godziny jazdy od centrum wciąż dość niestety zapuszczonego Szczecina, i smutną konkluzję, że wiklinowe kosze, nowiutkie molo i dyskretny spokój plażowiczów bliższe są mojemu sercu od lasu tyczek i ad hoc zbudowanych tekstylnych barier na plaży w Międzyzdrojach.  

Jeżeli uznamy, że architektura i urbanistyka albo – szerzej rzecz ujmując – ład przestrzenny są jakąś formą materialnej ekspresji narodu, to jakim narodem jesteśmy my, mieszkańcy ponadtysiącletniej Rzeczpospolitej? Jeżeli uznać, że architektura to lustro, w którym my, Polacy, się przeglądamy, to jaką twarz – albo gębę – możemy w nim zobaczyć?

Najwyraźniej podobne pytanie, tyle że dotyczące ostatnich stu lat, zadaje sobie Bolesław Stelmach – świetny architekt, pomysłodawca serii pięciu wystaw o znaczącym wspólnym tytule „Tożsamość”, zorganizowanej przez Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki   (którego Stelmach jest również inspiratorem i dyrektorem). Wystawy były kolejno otwierane we wrześniu i październiku w Krakowie, Warszawie, Lublinie, Poznaniu i Katowicach.

Na warszawski wernisaż drugiej wystawy, zatytułowanej „Władza” (w końcu stolica to stolica!), poszedłem bogatszy o rozmowę …

Chcesz przeczytać do końca? Wykup dostęp online

Zapewnij sobie dostęp do ulubionych tekstów, nagrań audio, a także miesięcznika w wersji na czytniki.

Wykup dostęp online

Esej ukazał się w grudniowym numerze miesięcznika "Pismo. Magazyn opinii" (12/2019) pod tytułem Lusterczko, powiedz przecie...

Newsletter

Pismo na bieżąco

Nie przegap najnowszego numeru Pisma i dodatkowych treści, jakie co miesiąc publikujemy online. Zapisz się na newsletter. Poinformujemy Cię o najnowszym numerze, podcastach i dodatkowych treściach w serwisie.

* pola obowiązkowe

SUBMIT

SPRAWDŹ SWOJĄ SKRZYNKĘ E-MAIL I POTWIERDŹ ZAPIS NA NEWSLETTER.

DZIĘKUJEMY! WKRÓTCE OTRZYMASZ NAJNOWSZE WYDANIE NASZEGO NEWSLETTERA.

Twoja rezygnacja z newslettera została zapisana.

WYŁĄCZNIE DLA OSÓB Z AKTYWNYM DOSTĘPEM ONLINE.

Zaloguj

ABY SIĘ ZAPISAĆ MUSISZ MIEĆ WYKUPIONY DOSTĘP ONLINE.

Sprawdź ofertę

DZIĘKUJEMY! WKRÓTCE OSOBA OTRZYMA DOSTĘP DO MATERIAŁU PISMA.

Newsletter

Pismo na bieżąco

Nie przegap najnowszego numeru Pisma i dodatkowych treści, jakie co miesiąc publikujemy online. Zapisz się na newsletter. Poinformujemy Cię o najnowszym numerze, podcastach i dodatkowych treściach w serwisie.

* pola obowiązkowe

SUBMIT

SPRAWDŹ SWOJĄ SKRZYNKĘ E-MAIL I POTWIERDŹ ZAPIS NA NEWSLETTER.

DZIĘKUJEMY! WKRÓTCE OTRZYMASZ NAJNOWSZE WYDANIE NASZEGO NEWSLETTERA.

Twoja rezygnacja z newslettera została zapisana.

WYŁĄCZNIE DLA OSÓB Z AKTYWNYM DOSTĘPEM ONLINE.

Zaloguj

ABY SIĘ ZAPISAĆ MUSISZ MIEĆ WYKUPIONY DOSTĘP ONLINE.

Sprawdź ofertę

DZIĘKUJEMY! WKRÓTCE OSOBA OTRZYMA DOSTĘP DO MATERIAŁU PISMA.

-

-

-

  • -
ZAPISZ
USTAW PRĘDKOŚĆ ODTWARZANIA
0,75X
1,00X
1,25X
1,50X
00:00
50:00